Haber
16.01.2017


Glutensiz Gıda: Bilmeniz Gereken Standartlar ve Düzenlemeler
*|MC:SUBJECT|*
Sincer Dış Ticaret

Glutensiz gıdalar: Bilmeniz gereken standartlar ve düzenlemeler

Glutensiz gıda üreticileri, etiketleme, üretim ve analiz açısından bazı şartlara uymak zorundadır. Codex Alimentarius'tan AOECS standardına ve AB yönetmeliklerine: Mevcut yasaları ve 2017'de bilmeniz gereken son kararları özetledik.

Codex Alimentarius

Codex Alimentarius, gıda güvenliği için bir dizi standarttır. Tüketicinin korunmasını sağlamak amacı ile Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından oluşturulmuştur. Kodeks toksinler, takviyeler, kalıntılar, mikroorganizmalar, GDO ve gıda allerjenleri gibi gıda güvenliğinin farklı yönleri için bilimsel verilere dayanan düzenlemeler içermektedir. Codex Alimentarius'ta belirtilen standartlar önerilerdir ve yasal olarak bağlayıcı değildir. Bununla birlikte, birçok ulusal mevzuat Codex standardına dayanmaktadır.
 

CODEX STAN 118-1979: Gluten intoleransı olan Kişilerin Özel Diyet Kullanım Gıdaların için standart glutensiz gıda üreticilerini ilgilendirir. Söz konusu standart gluten için limit değerleri tanımlar. Buna göre, bir ürünün glutensiz olarak etiketlenebilmesi için en fazla 20 mg/kg gluten içerebilir. 20'den fazla fakat 100 mg/kg gluten'den daha az içeren ürünler "çok düşük gluten" olarak etiketlenebilir.

Aralık 2016 başında (CCNFSDU) "Beslenme ve Özel Diyetik Gıdalar Kodeks Komitesi" Hamburg, Almanya'da bir araya geldi. Resmi rapor' da alınan karara göre gluten tespiti için R5 antikor metoduna dayalı bir ELISA testi kullanılması gerekmektedir (RIDASCREEN® Gliadin). 

AOECS

AOECS (Avrupa çölyak toplulukları derneği), ulusal çölyak topluluklarının Avrupa şemsiye organizasyonudur. Üye topluluklar ticari markayla korunan Çapraz Tahıl simgesinin kullanım lisansını vermektedir. Bu simgeyi kullanmak isteyen üreticiler bir lisans sözleşmesi imzalamalıdır. Bu simge, yüksek üretim standartlarını ve ürünlerin glutensiz olduğunu garanti eden düzenli analizlerin yapılmasını gerektirir. Çapraz Tahıl simgesi her gıda için kullanılamaz. Yanıltıcı iddialardan tüketicileri korumak amacıyla doğası gereği gluten içermeyen işlenmemiş gıdalar "glutensiz" sembolünü kullanamazlar. Buna, örneğin taze meyve ve sebzelerin yanı sıra yumurta ve süt de dahildir.

AOECS Çapraz Tahıl simgesi lisansı için düzenli olarak teknik şartları tanımlayan Glutensiz Gıdalar için AOECS Standardı yayınlamaktadır. Bu standard HACCP kılavuzlarını ve gluten tespiti için kullanılacak analiz metodunu içerir.

AOECS Standart mevcut baskısında (2016 Eylül), gluten analizi için R5 antikora dayalı bir sandviç ELISA kullanılması gerekmektedir. Fermente veya hidrolize gıdalarda gluten tespiti için R5 competitive ELISA  (RIDASCREEN Gliadin competitive) kullanılmalıdır. Ek olarak, hızlı hijyen kontrolleri için R5 antikora dayalı bir lateral flow test (RIDA®QUICK Gliadin) kullanılabilir.

AB ve Türkiye düzenlemeleri

Gıda Bilgi Yönetmeliği / AB düzenleme No 1169/2011: Potansiyel allerjen bilgilerinin her zaman tüketiciye sağlanmasını öngörmektedir - paketlenmemiş sunulan gıdalar dahil (ör. restoranlar ve pastaneler). Buna paralel olarak "Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmelik" taslak olarak hazırdır. Taslak yürürlüğe girdiğinde sadece paketlenmiş ürünleri kapsayan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği yürürlükten kalkacaktır.

TÜRK GIDA KODEKSİ GLUTEN İNTOLERANSI OLAN BİREYLERE UYGUN GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/4) - AB düzenleme No 41/2009: "glutensiz" ya da "çok düşük gluten" olarak etiketleme ürünleri için limit değerler belirtilmektedir. Codex standardında tanımlanan sınır değerleri benimser.

Yönetmelik No. 828/2014 uygulanması: Bu Yönetmelik, 20 Temmuz 2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir ve 41/2009 düzenlemesinin yerini alır. "çölyak/gluten tolere edemeyen kişiler için uygundur" ve çölyak/gluten tolere edemeyen kişiler için özel olarak formule edilmiştir" iddiaların kullanımıyla ilgili kurallar da bulunmaktadır.